Singelnijd

Singelnijd komt vaak voor en wordt ook vaak afgedaan alsof het paard narrig is, of dat het paard geen zin heeft om te werken, “een echte merrie” is enz. Toch is het verstandig om singelnijd toch iets nader te bekijken, meestal is er toch iets meer aan de hand. Soms is singelnijd maar een topje van de ijsberg van één of meerdere onderliggende problemen:

Singelnijd kan ontstaan door:

  • Het te strak aantrekken van de singel;
  • Een singel die te kort, of te smal is;
  • Een slecht passend zadel;
  • Een slecht passend zadeldek of een te dik pad onder het zadel;
  • Problemen van chiropractische aard, soms ontstaan door een slecht passend zadel;
  • Maagzweren;
  • Onbalans in voeding.
singel komisch2

Het te strak aantrekken van een singel

Het te strak aantrekken van een singel heeft negatieve gevolgen op een aantal spieren die belangrijk zijn voor de beweging, zoals rugspieren en pectoraalspieren (borstspieren), het kan het zadel uit balans brengen en als het zadel dan ook nog eens niet goed past of zelfs maar een klein bobbeltje bevat, is het vragen om problemen.

Op het onderstaande plaatje zijn de pectoraalspieren (groen) goed te zien. De meeste ruiters zijn zich goed bewust van achterhand-, rug- en buikspieren en ook wel de bovenhalsspieren. De pectoraalspieren worden vaak vergeten terwijl die een heel belangrijke functie hebben in de beweging.

De pectoraalspieren zijn groen gekleurd.

De pectoraalspieren zijn groen gekleurd.

De pectorale spieren van onderaf gezien.

De pectorale spieren van onderaf gezien.

De borstspieren zijn belangrijke bewegingspieren omdat zij zorgen voor het naar voren, naar achteren, naar binnen en zijwaarts bewegen van het voorbeen.

Een te strakke singel verkort niet alleen de passen van de voorbenen maar zorgt er ook voor dat het paard niet voldoende zijn ribbenkast kan uitzetten om te kunnen ademen. Stel je voor dat je zelf een te strakke riem om hebt en dan gaat sporten, ik denk dat je de riem snel losser doet. Een singel voorzien van elastisch materiaal aan de uiteinden is aan te raden, maar het is dan niet de bedoeling om nog strakker aan te singelen.

Als een paard al bij voorbaat zijn buik uitzet bij het aansingelen, is dat meestal een teken dat er doorgaans te strak wordt aangesingeld. Een belangrijk signaal om niet zomaar aan voorbij te gaan.

Een te korte singel kan drukkingen geven in de serratus ventralis (geel). Deze spier is belangrijk in de beweging van het schouderblad.

Op deze foto wordt het schouderblad niet alleen belemmerd door de te korte singel maar ook door het zadel dat te ver naar voren ligt.

De singel moet voldoende breed zijn zodat de druk goed verdeeld wordt en de borstspier niet 'geplet' wordt. Een anatomisch gevormde singel heeft meestal de voorkeur.

Omdat een dressuurzadel met lange singelstoten geleverd wordt, lijkt het dat een singel al snel past. Laat je daarom adviseren door een goede zadelpasser dat kan onnodig leed voorkomen.

Singelnijd ontstaat door een slecht passend zadel

De zadelboom is te smal.
Het zadel ligt scheef.
Het zadel heeft een smalle boom en is 'klonterig'.

 

Over het algemeen is men wel bekend met het feit dat een zadel goed moet passen. Een zadel is maatwerk, maar door een periode van rust door ziekte, kreupelheid e.d. kan het zijn dat de bespiering van een paard is veranderd waardoor het zadel ineens niet meer goed past. Omgekeerd komt ook vaak voor dat door training het paard meer bespiering krijgt en daardoor de zadelboom te smal wordt.

Een slecht passend zadel kan de oorzaak zijn van een abnormale of beperkte beweging van de wervelkolom. Deze verandering in de juiste beweging is wat chiropractors “subluxatie” noemen. Een ander woord voor subluxatie is “bewegingsbeperking”.

Elke beweging die het lichaam maakt wordt aangestuurd vanuit het zenuwstelsel. Een groot deel van het zenuwstelsel, het ruggenmerg en de aftakkende zenuwen is structureel en functioneel verbonden met de wervelkolom. Als er dus een bewegingsbeperking optreedt tussen de ruggenwervels, heeft dit effect op het zenuwstelsel. De doorgang van de zenuwimpulsen wordt verstoord en daardoor het functioneren van spieren maar ook van weefsels en organen.

Een verstoring in het bewegingsapparaat valt eerder op dan een verstoring van de werking van bijvoorbeeld de lever. De link dat het zadel de oorzaak zou kunnen zijn van bepaalde gezondheidsklachten wordt nog niet vaak gelegd, maar is zeker het onderzoeken waard.

Een bobbel in de zadelkussens ter grootte van een kwartje kan er al voor zorgen dat het paard zijn rug hol maakt. Ongelijk gevulde, bobbelige klonterige kussens mogen gewoon niet voorkomen. Zodra zo’n zadel wordt aangesingeld, is het niet zo raar dat het paard nukkig reageert.

Een goed passend zadel heeft in principe alleen een niet te dik shabrak nodig dat zweet absorbeert. Bobbels in de kussens worden ook wel verdoezeld door een extra zadelbontje. Een zadelbontje is oorspronkelijk bedoeld om zonder extra shabrak te gebruiken. Op die manier is het inderdaad een weldaad voor de rug (uiteraard in combinatie met een correct zadel). Helaas zie je dat nooit. Het zadelbontje wordt helaas altijd over het zadeldekje gelegd.

Het is niet zo moeilijk om te zien dat een extra zadelbontje de ruimte in de zadelboom alleen maar kleiner maakt en dus uiteindelijk niet comfortabeler voor het paard. Vaak is het shabrak nog dikker dan op deze foto (rechts) en wordt de ruimte alleen maar krapper.
zadel met bontje

Singelnijd als uiting van maagklachten

Als een paard last heeft van maagzweren zijn de signalen over het algemeen heel duidelijk. Koliek, gewichtsverlies, tandenknarsen, een slechte vacht, verminderde eetlust, verminderde conditie of zelfs veranderingen in het gedrag. Hierbij dient zo snel mogelijk een dierenarts ingeschakeld te worden.

Toch kunnen sluimerende beginnende milde maagzweren of een inwendige irritatie reden tot singelnijd zijn voor het paard. Het paard geeft dan (nog) niet de bovengenoemde signalen maar er is dan wel degelijk iets aan de hand. Je zou dan de volgende simpele test kunnen uitvoeren.

Strooi de inhoud van één zakje (biologische) perpermuntthee per dag voor de duur van twee weken over het voer van je paard. Gewoon het zakje openknippen en de inhoud over/door het voer doen. (Je hoeft geen water toe te voegen). Als je positieve veranderingen waarneemt zoals, minder reactie op de singel, het paard is blijer en kijkt beter uit zijn ogen, dan is een onderzoek naar maagklachten/zweren zeker aan te raden. Is er geen verandering te bespeuren dan is het zeer waarschijnlijk dat maagzweren of inwendige irritatie niet de oorzaak van de singelnijd is.

Stress, zeer intensieve training en medicijnen kunnen ook het ontstaan van maagzweren bevorderen.

Voeding

Voeding heeft ook een grote invloed op het ontstaan van maagzweren. Een paard is namelijk in de natuur gewend om een groot deel van de dag te grazen en is hierop aangepast doordat de maag de hele dag maagzuur aanmaakt. Het speeksel dat het paard produceert bij het eten van ruwvoer zoals gras en hooi, neutraliseert dit maagzuur en een deel wordt ook afgevoerd met gekauwd voer. Een enigszins zuur milieu in de maag is wel nodig om het voedsel te verteren, maar de zuurgraad mag niet té ver dalen. Een zeer lage zuurgraad (<2) kan namelijk het maagslijmvlies aantasten waardoor zweren kunnen ontstaan. Als nu een paard minder vaak eet (in plaats van de hele dag door hapjes, een of twee keer een portie) en het voer bovendien ook nog makkelijk verteerbaar is (een groot aandeel krachtvoer in het rantsoen in plaats van ruwvoer c.q. gras) kun je je voorstellen dat tussen de maaltijden door de zuurgraad in de maag sterk kan dalen. Er wordt namelijk wel continue maagzuur aangemaakt maar het wordt minder afgevoerd en geneutraliseerd. Het hedendaagse sportpaarden rantsoen is dus in dit opzicht minder gunstig.

(bron: dap Bodengraven)

Voorkomen is beter dan genezen. Heeft je paard last van singelnijd, kijk eens verder dan het alleen af te doen als een gedragsprobleem. Misschien is er meer aan de hand.

site-figuurthspiegel.jpg-for-web-normal2